Mayo Clinic hematoloji uzmanlarından Prof. Dr. Vincent Rajkumar, şubat ayının son haftasında X (Twitter) hesabından hastaların miyelom tedavisine ilişkin sıklıkla sordukları soruları ve yanıtlarını paylaştı.
Biz de Prof. Dr. Rajkumar’ın bu paylaşımını sizin için Türkçeye tercüme ettik.
Ünlü hekimin söz ettiği yabancı dildeki makaleleri de kısa sürede Türkçe olarak yine web sitemizde bulabilirsiniz.
***********
Her gün hastalardan miyelom tedavisi için mesaj ve telefon alıyorum. Keşke herkesi yanıtlayabilseydim. İşte sık sorulan bazı sorular ve yanıtlarım:
- Önlemek için bir şey yapabilir miydim?
- Miyelom tamamen iyileştirilebilir mi?
- İyileşme kelimesinin kökenine baktığımızda miyelomu iyileştirilebilir bir hastalık olarak görmüyorum. İyileşme için tedaviyi tamamen bitirmek ve hastalığın bir daha geri gelmemesi gerekir. Bu konuda daha geniş bilgi için şu makale okunabilir: https://www.nature.com/articles/s41408-018-0065-8
- Tedavinin ilk aşamasında ne önerirsiniz?
- Şu anda tercih edilen tedavi olarak Velcade, Revlimid, Dex (VRd) öneriyorum.
- VRd uygun değilse: VTd veya VCd.
- Yüksek risk taşıyan genç hastalarda: VRd’a Daratumumab eklemeyi öneririm.
- Tüm hastaların kök hücre nakline ihtiyacı var mı?
- Yeni tanı konmuş tüm uygun hastalarda kök hücrenin toplanması gerekir. Çoğunlukla, 4 döngü başlangıç tedavisi sonrası ön cephe nakli önerilir. Standart risk taşıyan seçilmiş hastalarda gecikmiş nakil tercih edilebilir.
- Miyeloma'da yüksek risk içeren faktörler nelerdir?
- Şu biyolojik bulgular, hastalığın agresif seyredebileceğine işaret eder: del 17p, gain 1q, t(4;14), t(14;16), t(14;20) ve p53 mutasyonu.
- Bunlardan iki bulgu varsa risk iki kat, herhangi 3 ve fazlası varsa risk üç kat şeklinde değerlendirilmelidir.
- LDH ve plazma hücrelerinin kanda yüksek miktarda olması da riskin yüksek olduğu anlamına gelir.
- İdame tedavisi için ne önerirsiniz?
- İlk tedavi tamamlandıktan ya da nakil gerçekleştikten sonra hastalık ilerleme (progresyon) gösterinceye kadar Lenalidomid. Yüksek riskli hastalar için Lenalidomid yerine ya da ek olarak ayda iki kez Bortezomib öneririm.
- İlk nüks için tercih ettiğiniz rejim nedir?
- Lenalidomid’den hâlâ yanıt alabiliyorsam: Daralidomid, Lenalidomid ve Deksametazon (DRd).
- Miyelom Lenalidomid’e dirençliyse: Daratumumab, Bortezomib ve Dex (DVd) veya Daratumumab, Pomalidomid ve Dex (DPd) öneririm.
- Deksametazon’un dozu ne olmalıdır?
- Her rejimde haftada 1 kez 40 mg’dan fazla olmamalıdır.
- 70 yaş ve üzeri hastalar için haftada 1 kez 20 mg’ı tercih ederim.
- İstisnalar: Hafif nefropatisi için ya da konvansiyonel kemoterapiyle ilk döngü tedavide yüksek doz verilmesi.
- Bortezomib dozu nedir?
- Haftada bir kez derialtı (subkutan).
- İstisnalar: Hafif nefropatisi için ya da konvansiyonel kemoterapiyle ilk döngü tedavide yüksek doz verilmesi.
- Haftada bir Carfilzomib tedavisi uygun mu?
- Tedavilerle yaşam sürem ne kadar olacak?
- Kemik profilaksisi için ne önerirsiniz: Zometa mı, Denosumab mı?
- Şiddetli böbrek yetmezliğinde Pamidronat kullandım. Şimdiye kadar Denosumab kullanmadım.
- Kısaca özetlemeniz gerekirse, en umut vadeden onaylanmış tedaviler nelerdir?
- BCMA (B hücre olgunlaşma antijenine karşı geliştirilen) CAR-T tedavileri
- Belantamab mafodotin (GSK firmasının BCMA antikor konjugatı)
- Umut vadeden: Amgen firmasının BiTe tedavisi; ama biraz zaman alabilir.
- Peki ya Venetoclax?
- Minimal Rezidüel Hastalık (MRD) için düşünceleriniz neler?
- Hastalığın seyrini gözlemlemek için iyi bir işaret. Yine de sadece tedavi değişikliğine karar vermek tek başına bir araştırma aracıdır; daha çok randomize kontrollü klinik çalışmalara ihtiyaç var. İyi giden hastalarda MRD (minimal rezidüel hastalık) aramak için kemik iliği biyopsisi yapmıyorum. Araştırmalarda gerçek sonuçları tahmin edebileceğimiz bir biyobelirteç olarak kullanıyoruz.