YAŞAM
21 Mayıs 2020
Amerika’daki şehirler yeniden normalleşmeye başladığında, miyelom hastaları nasıl tepki vermelidir? Bu hafta, dünyanın en iyi tıp dergilerinden ikisi olan Lancet ve New England Journal of Medicine, ABD’nin pandemiye verdiği tepkiyi değerlendirdi. Ne yazık ki Amerika’nın karnesi, test ve izlem yapmanın erken başladığı ve toplumda enfeksiyonun kontrol altına alındığı Tayvan, Güney Kore, Almanya ve Yeni Zelanda gibi ülkelerle karşılaştırıldığında iyi değil.
Sonuç olarak, ABD’deki miyelom hastaları toplum yaşamına yeniden katılma ve gerektiğinde miyelom kliniklerine, muayenehaneye veya hastaneye gitme konusunda büyük ölçüde kendi güvenliklerinden sorumludur.
Peki, karar verme konusunda önümüzdeki haftalara rehber olacak bazı önemli noktalar nelerdir?
COVID-19 enfeksiyonu Amerika’daki topluluklarda hâlâ yaygın. Los Angeles Times’da son dönemde vurgulandığı gibi, COVID-19 tehdidi risk seviyesi daha yüksek olan bireylerde düşündüğünüzden daha yaygındır. Bu yüksek risk gruplarından bazıları; diyabet, obezite, hipertansiyon ve kronik akciğer veya böbrek hastalığı olanları içerir. Bu durum, Amerikalıların yaklaşık yarısını kapsıyor.
İyi haberlerle başlayalım. Miyelom hastalarında COVID-19 enfeksiyonları, bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler için beklenenden çok daha düşük oranlarda ortaya çıkıyor. Onları güvende tutan önemli bir faktör, tüm miyelom hastalarının öğrendiği korunma önlemleri olmuştur.
Genel olarak enfeksiyonlar, muayenehane veya hastaneye yapılan ziyaretlerden sonraları DEĞİL, toplumda edinilmiştir. Büyük enfeksiyon artışları dışında, sistemler bozulduğunda savunmasız hastalar çok iyi korundu ve hastane ortamında nadiren enfeksiyon gelişti.
Bu, yeni normale (veya anormale) dönme çabalarıyla ilgili iyi haberdir. Bu korumalar uygulandığında, haziran veya temmuz ayında miyelom doktorlarının; ASCT (ve kök hücrelerin toplanması) ve diğer daha yoğun tedavilerin yanı sıra klinik araştırmalar gibi tedavi ve/veya genişletme prosedürleri için muayenehanelerini yeniden açabileceği umulmaktadır. Bazı merkezler zaten bu faaliyetlere başladı bile.
Enfeksiyonlar muhtemelen doktor muayenesi esnasında gerçekleşmediğinden, miyelom hastaları için en yüksek risk taşıyan durumlar nelerdir?
Ulusal Bilimler Akademisi tarafından yayımlanan yakın tarihli bir çalışma, bir dizi diğer raporla birlikte, virüs yüklü aerosol yayılımının COVID-19 enfeksiyonunu büyük grup ortamlarında hızla iletebileceğini göstermektedir. Bunlara “süper yayıcı etkinlikler” denir. COVID-19’un en büyük bölgesel salgınlarının kaynağı; Mardi Gras kutlamalarından büyük bir biyoteknoloji toplantısına, Güney Kore’deki kiliselere ve gece kulüplerine, Almanya’daki bir karnavaldan Avusturya’daki bir kayak merkezine kadar uzanıp gider. Süper yayıcı olan bireylerin çok daha fazla virüs yüküne veya sadece daha agresif bir hastalığa sahip olup olmadığı bilinmemektedir. Bazı bilim insanları, COVID-19 salgınını kontrol altında tutmak için sadece yüksek katılımlı toplantıların yasaklanmasının yeterli olabileceğini düşünmektedir.
Bu nedenle miyelom hastaları, özellikle bilinmeyen bireylerin enfeksiyonu yayabileceği her türden kalabalık olaylardan kaçınmalıdır. Spor etkinliklerinden konserlere ve benzeri etkinliklere geri dönme isteği nedeniyle bu zor olacaktır; ancak ekonominin büyük bir bileşeni korunurken aşırı hastalık ve ölümler azaltılabilir. Örneğin Columbia Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, mart ayında ABD, uygulama başlangıcından bir hafta önce sosyal mesafe önlemleri uygulamaya başlasaydı, koronavirüs salgınında yaklaşık 36.000 daha az insanın öleceğini tahmin ediyorlar.
Halk sağlığı açısından büyük olaylar ciddi bir risktir. Süper yayıcı olan bir kişi küçük bir grup ortamındaysa, Almanya gibi birçok ülkede başarılı bir şekilde elde edildiği gibi erken yayılma tespit edilebilir ve kontrol altına alınabilir. Sonuç olarak, genel olarak topluma yayılmasından kaçınılır. Bunun Amerika’da uygulanması harika olurdu.
Boş tren vagonlarını sterilize etmek için UV ışığı kullanmak gibi birçok yenilikçi değişiklik, trenlerin, metro araçlarının, uçakların ve diğer toplu taşıma araçlarının güvenliğini sağlamak için gereklidir. Qatar Airways, artık görevli mürettebatın tehlikeli maddelere karşı koruyucu elbiseler giymesini istiyor! Ancak miyelom hastaları şimdilik herhangi bir toplu taşımadan kaçınmaya devam etmelidir.
Bazı faaliyetler risk taşır, ancak bunlardan tamamen kaçamayız. İyi hijyen, maskeler ve sosyal mesafe devam etmelidir:
Birçok topluluk sadece sağlık sorunları nedeniyle değil, aynı zamanda fiziksel olarak mesafelendirmeyi veya gıdaya erişmeyi, toplu taşıma veya toplumsal ortamlardan kaçınmayı imkânsız kılan sosyoekonomik faktörler nedeniyle de savunmasızdır. Tıpkı diğerlerine bulaştırmamak için sosyal bir bağlılık olması (maske takarak ve mantıklı önlemler alarak) gerektiği gibi, başkalarının da bunu güvenle yapmasına yardımcı olmak önemlidir. Bu süreçte hep beraberiz.
Navajo Kızılderilileri COVID-19 salgını tarafından tahrip ediliyor. Elektrik veya su olmadan tek bir odada yaşayan aileler için kendi kendine izolasyon mümkün değildir. Kabile üyeleri su toplama ve diğer faaliyetler için ortak alanlara giderler. Afrikalı Amerikalılar ülke genelinde orantısız sayıda olumsuz etkilenmiştir. Louisiana’da Mardi Gras sadece bir süper yayıcı olay olarak işlev görmekle kalmadı, aynı zamanda daha yüksek risk altındaki bireyler enfekte olduğunda topluluklar bu durumla başa çıkamadı.

İşler daha güvenli hale gelene kadar, lütfen mümkün olduğunca güvende kalmaya devam edin.